Jak zmieniają się przepisy dotyczące emisji spalin w Europie i jaki mają wpływ na motoryzację oraz rozwój pojazdów? Ten artykuł przybliży najnowsze regulacje, mechanizmy pomiarowe oraz konsekwencje dla producentów i użytkowników samochodów.

Nowe normy emisji w Unii Europejskiej

Od wprowadzenia norm Euro 1 w 1992 roku kolejne etapy zaostrzania limitów emisji stanowiły impuls do postępu technologicznego w branży motoryzacyjnej. Obecnie obowiązują normy Euro 6d-TEMP oraz Euro 6d, które kładą nacisk na ograniczenie emisji tlenków azotu (NOx) i cząstek stałych (PM) w warunkach rzeczywistych. W 2025 roku wejdą w życie wytyczne Euro 7, zakładające dalsze obniżenie dopuszczalnych wartości, niemal o połowę w porównaniu z Euro 6d.

W ramach Euro 7 producenci będą musieli sprostać wymogom dotyczącym:

• maxymalnej emisji spalin NOx i CO,
• obniżenia poziomu cząstek stałych nawet w silnikach hybrydowych,
• monitorowania stanu układu wydechowego w dłuższym cyklu eksploatacji pojazdu,
• weryfikacji poziomu amoniaku i węglowodorów niespalonych.

Nowe przepisy zawierają też wymóg montażu zaawansowanych czujników diagnostycznych, które przez cały okres użytkowania samochodu informują o sprawności układu poszanowanie środowiska.

Systemy pomiaru i testy WLTP oraz RDE

Tradycyjny cykl pomiarowy NEDC został zastąpiony przez WLTP (Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedure), co pozwoliło na bardziej realistyczne określenia parametrów zużycia paliwa i CO2. WLTP uwzględnia różnorodne warunki drogowe, większe prędkości maksymalne i zmienny styl jazdy.

Dopełnieniem laboratoryjnych testów jest badanie RDE (Real Driving Emissions), przeprowadzane w rzeczywistych warunkach ruchu, przy wykorzystaniu przenośnych urządzeń PEMS. Dzięki temu można wychwycić emisje podczas przyspieszania, zjazdów czy zatrzymań na światłach. Wymusza to na inżynierach zoptymalizowanie systemów oczyszczania spalin takich jak:

• filtry cząstek stałych (DPF),
• katalizatory SCR z technologią AdBlue,
• biwalentne konwertery trójfunkcyjne w silnikach benzynowych.

Wprowadzenie WLTP i RDE przyczyniło się do ograniczenia praktyki manipulacji systemami pomiarowymi i poprawiło wiarygodność deklarowanych wyników.

Wpływ regulacji na rynek motoryzacyjny

Zaostrzenie limitów emisji wymusiło na producentach znaczące inwestycje w rozwój układów napędowych. Tradycyjne silniki Diesla korzystają z zaawansowanych technologii selektywnej redukcji NOx, natomiast jednostki benzynowe montują filtry cząstek stałych (GPF). Równocześnie dynamicznie rośnie segment pojazdów elektrycznych i hybryd plug-in.

W odpowiedzi na europejskie wymagania producenci wprowadzają na rynek:

• samochody z napędem w pełni zeroemisyjnym,
• kompaktowe hybrydy mild hybrid,
• technologie e-fuel i syntetycznego paliwa,
• rozwiązania wodorowe w autach ciężarowych i autobusach.

Rosnące koszty produkcji części oczyszczających spalin przekładają się na wyższe ceny pojazdów, jednak dzięki dotacjom i zachętom podatkowym wielu klientów decyduje się na zakup modeli o niskich emisjach.

Nowe wyzwania dla producentów i kierowców

Zaostrzone przepisy oznaczają konieczność ciągłego monitorowania norm i szybkiego wdrażania innowacji. Konieczność certyfikacji pojazdów w kolejnych krajach europejskich wymaga ujednolicenia procedur homologacyjnych oraz elastycznych linii produkcyjnych zdolnych do adaptacji do lokalnych wymagań.

Dla kierowców kluczowe staje się poznanie specyfiki nowych testów emisji i zwrócenie uwagi na realne zużycie paliwa, a nie tylko deklarowane dane producenta. Prawidłowa eksploatacja układów oczyszczania – zarówno regularna wymiana filtrów, jak i uzupełnianie roztworu AdBlue – wpływa na utrzymanie samochodu w zgodzie z normami.

Przyszłość regulacji i technologii

Prace nad normą Euro 7 są coraz bardziej zaawansowane, a dyskusje dotyczą m.in. wprowadzenia limitów emisji ultradrobnych cząstek PM0.1 oraz uwzględnienia wpływu hałasu silników spalinowych na środowisko miejskie. Jednocześnie coraz więcej krajów planuje całkowite wycofanie z rynku nowych aut spalinowych po 2035 roku.

W perspektywie dekady istotną rolę mogą odegrać:

• paliwa syntetyczne i wodorowe jako alternatywa dla benzyny i oleju napędowego,
• technologie recyklingu baterii elektrycznych,
• systemy inteligentnej mobilności i zarządzania flotami,
• smart city z siecią ładowarek i stacji wodorowych.

Nowe rozwiązania i regulacje będą napędzać transformację branży motoryzacyjnej, zmieniając sposób projektowania, produkcji oraz użytkowania samochodów. Ciągłe zaostrzanie wymagań przybliża Europę do celów klimatycznych, jednocześnie stawiając kolejne wyzwania przed inżynierami i decydentami.